Tiếng hót họa mi

Ngày xưa, Thượng Đế sinh ra muôn loài và đã ban cho mỗi vật một đặc điểm riêng nào đó. Hoa hồng có hương sắc đến ngất ngây được gọi là Nữ hoàng của các loài hoa. Đại bàng dũng mãnh có thể bay vút tận trời xanh, được tôn vinh là Vua của bầu trời. Ngọc Lan trắng muốt thơm nồng nàn, kể cả Cỏ may cũng thích thú vì có thể làm vương vấn bước chân con người… Tất cả đều tự hào, sung sướng vì những điều đó.

Chỉ riêng Họa Mi là chẳng có gì. Nó khoác trên mình một bộ lông màu xám tẻ nhạt, và âm thanh của nó không phải là tiếng hót, mà chỉ là những tiếng kêu khàn khàn đơn điệu. Nó không hiểu tại sao lại thế. Nó nhiều lần cố tập hót như một số loài chim khác, nhưng bất lực. Bao ngày tháng trôi qua, tiếng kêu của nó vẫn khàn khàn chán nản. Nó buồn thật buồn! Nó chẳng mong ước gì hơn là có được một tiếng hót cho ra tiếng hót, cho dù có phải đánh đổi bằng bất cứ thứ gì, kể cả sinh mạng của nó!

Một ngày kia, Họa Mi buồn bã cất cánh bay đi. Nó bay trên những đồng cỏ xanh rờn, bay qua những khu rừng ngút ngàn cây lá… Tất cả thật đẹp tươi và sống động biết nhường nào! Nhưng chẳng ai biết đến nỗi buồn trĩu nặng trong lòng nó. Nó giang rộng đôi cánh, bay vút lên thật cao, thật cao…. Và từ trên cao nhìn xuống mặt đất bao la, nó thấy có một bụi cây gai màu xám nhạt, nổi bật giữa bui gai màu xám ấy là một đóa hoa màu hồng thắm với những cách hoa nhỏ xinh mịn màng. Đóa hoa ấy tuy thật nhỏ bé nhưng màu sắc của nó mới tươi tắn làm sao! Không quá rực rỡ mà vẫn thắm nồng. Từ bầu trời cao rộng, Họa Mi vẫn có thể thấy rõ từng cánh hoa mảnh dẻ đang rung rinh, và một làn hương nhè nhẹ cứ thế lan tỏa thật dịu dàng. Họa Mi bỗng thấy tràn đầy cảm xúc và cảm nhận một sức sống kì lạ đang dâng trào trong nó. Họa Mi khép nhẹ đôi cánh vào hai bên mình, và lao xuống như một mũi tên vào bụi gai có bông hoa xinh đẹp ấy. Những chiếc gai nhọn hoắt đâm thẳng vào lồng ngực nhỏ bé của Họa Mi, nơi có trái tim đang dập dồn cảm xúc, và đúng vào giây phút ấy, Họa Mi bật lên tiếng hót. Tiếng hót trong vắt, vút cao, bay lên với mây trời, quấn qu‎‎ýt theo làn gió. Tiếng hót ngân dài, sâu thẳm như dòng sông cuộn chảy, mênh mông như đồng cỏ xanh rờn… Dòng máu đỏ trào ra ướt đẫm cả bông hoa xinh đẹp, và tiếng hót của Họa Mi càng bay cao vút. Họa Mi thấy hạnh phúc tuyệt vời, cuối cùng, nó đã có tiếng hót mà nó hằng mong ước. Thời gian như ngừng hẳn lại chỉ để cho tiếng hót Họa Mi bay xa… Và đến khi, những giọt máu đỏ tươi đã cạn, tiếng hót Họa Mi lịm dần, Họa Mi ngả đầu xuống cánh hoa mềm mại trong niềm hạnh phúc tận cùng. Linh hồn Họa Mi bay lên cùng với những tia nắng vàng lấp lánh…

Thượng Đế khe khẽ lau những giọt nước mắt hiếm hoi, đưa tay đỡ lấy linh hồn bé bỏng của Họa Mi và mỉm cười…

Từ đó, Họa Mi có tiếng hót hay nhất trần gian.

19/1/2011
Quỳnh Trâm

Chăm Sóc Hoạ Mi Khi Thay Lông

Hoạ mi nuôi trong lồng con thay lông sớm, con thay muộn, con thay sớm thường thì từ tháng 7 âm là bắt đầu thay, con muộn thì cuối năm.

Họa mi thuộc (thuần) thì thay lông sớm và ổn định hơn họa mi mộc (bổi).
* Dấu hiệu nhận biết chim sắp thay lông: HM sắp thay lông thì lông bắt đầu xác, quăn và nhiều con còn có cảm giác như lông cháy, khi duỗi cánh thì các lông cánh có pha màu lá chuối khô, khi đó chúng ta cần phải chăm chim cẩn thận hơn (có người thì lại ngược lại - khi chim thay lông xong mới chăm tốt, làm như thế con chim sẽ lâu nổi và thay lông sẽ lâu và không đều).

* Về thức ăn thường thì các bạn nuôi HM hót bằng cám cò trứng hoặc ngô trứng, ta chỉ cần cho chim ăn cám theo tỷ lệ 3-4 lòng đỏ trứng gà/1lạng cám cò (hoặc ngô), lấy thêm lòng trắng hay không và bao nhiêu thì tuỳ các bạn nhưng đừng lấy tất nhé. Tăng cường mồi tươi châu chấu hay dế, tăng cường ở đây tôi chỉ lưu ý là thường xuyên và đều thôi.

* Nuôi chim HM bạn nên tập cho con chim của mình ăn mồi tươi, nếu con nào không ăn thì hôm nào rảnh rỗi bạn tháo cóng đựng cám ra và cho vào lồng ít mồi tươi, nó sẽ phải ăn thôi, nhớ lắp lại cóng đựng cám nhé. Không nên cho chim HM ăn sâu qui vì chim sẽ bị bó lông và lông khi thay sẽ bị quăn. Về lồng trại ta nên phủ áo lồng vào một chút, để chim chỗ tĩnh và mát, có độ ẩm càng tốt, tối cho đi ngủ sớm và phủ kín áo lồng. Cho chim tắm thường xuyên nhưng đừng dọn lồng nhiều (1 tuần trở lên hẵng dọn), tôi thấy cách này khá hay, chim thay lông rất nhanh nhưng cách này hơi khó cho các bạn nhà không được rộng vì hơi mùi một tý.

Nếu có điều kiện các bạn cho chim tắm buổi chiều làm sao để chim trước khi phủ áo lồng cho đi ngủ chim chưa khô hẳn lông, nhiều người cho là cách này làm chim yếu nhưng tôi lại nghĩ là chim HM thân nhiệt cao nên kô ảnh hưởng mấy đâu, làm như vậy chim HM tuột lông rất mau (KN từ chim nhà luôn). Chim HM thương thay lông theo trình tự từ lông đầu, lông cánh, lông người, lông đuôi và lông âu cánh, sau mỗi một đợt trút lông chim nuôi lông măng ra hẳn rồi trút tiếp đợt mới.

Nuôi HM tôi thường cho chim ăn thêm lạc sống, ngày 1-2 hạt cũng được ăn lạc giúp cho chim có đường ruột tốt và sắc lông mượt mà. HM khi đã có bộ lông mới hoàn chỉnh vẫn cần khoảng 1 tháng để lông mới ráo hẳn, lúc này chim bắt đầu sung và hót nhiều, nên cho chim tắm nắng. Các bạn vẫn nên chăm tốt nhé.

Họa mi - Chàng ca sỹ của rừng xanh

Chỉ ở trong thiên nhiên ta mới thấy hết những nét đẹp kỳ lạ trong tiếng hót đó. Người mê hoạ mi nghe đắm đuối tiếng hót ấy rồi ngộ ra rằng hoạ mi có 4 kiểu hót chính: Tiếng hót vui vẻ, tiếng hót tự sự, tiếng hót thách đấu và tiếng hót giã từ. 

Tiếng hót vui vẻ thường được cất lên vào buổi sáng tinh mơ khi mặt trời vừa nhuộm tươi chỏm lá cây rừng. Tiếng hót vút lên không trung, lan toả trong thung lũng, đập vào vách đá dội lại nghe rộn ràng, tươi tắn. Con chim lựa chỗ cành cao, thoáng, có tầm nhìn rộng, ưỡn ngực về phía mặt trời mà hót. Tiếng hót tạo nên một chuỗi âm thanh liên tục, không ngưng nghỉ. Khi một con cất lên tiếng hót thì những con hoạ mi khác ở khu vực lân cận cũng cất cao giọng hoà tấu. Khúc nhạc vui này nhanh chóng lôi cuốn sự tham gia của các ca sỹ khác: khướu, chiền chiện, bách thanh, liếu điếu, bìm bịp,… Tiếng hót của khướu ấm và vang, tiếng chiền chiện xoáy tròn, ríu rít, tiếng bách thanh rộn rã thanh tao, tiếng liếu điếu râm ran, vui vẻ, tiếng bìm bịp rời rạc, trầm lắng như điểm nhịp... Tất cả tạo nên một bản hoà tấu tuyệt vời trong một buổi sáng tinh khôi, mát lạnh. Đã bao lần tôi được chìm đắm trong cái thiên nhiên kỳ vỹ đó. Ngồi dựa lưng vào một gốc cây, chân tay duỗi thẳng, mắt nhắm hờ để nghe như hứng lấy từng giọt âm thanh trong sáng đến vô cùng ấy. 

Tiếng hót tự sự thường nghe được vào buổi trưa khi mà anh chàng hoạ mi đã chén no châu chấu, khi mà cặp mắt của nó trĩu nặng trước giấc ngủ trưa. Tiếng hót nhẹ nhàng, kể lể, líu ríu như đang tự nói chuyện với mình. Ai nuôi hoạ mi trong nhà, đến trưa cũng thường nghe được tiếng hót ấy. Rõ ràng là kẻ tự phụ, tiếng hót như tự khen mình dũng cảm, mình no đủ, mình đa tài và cả đa tình nữa thì phải.

Tiếng hót thách đấu khác hẳn hai tiếng hót trên, nó đe doạ, khiêu khích đối thủ, nó mạnh mẽ và có lúc xen vào những tiếng rất chói tai mà người thạo mi gọi là tiếng “quát” để doạ đối phương. Ngay sau màn đấu khẩu giữa hai con hoạ mi trống là một cuộc chiến quyết liệt và dứt khoát phải có kẻ thắng người thua, đôi khi mất mạng. Tiếng hót thách đấu thường bắt đầu bằng những âm thanh nhỏ, dồn dập, con chim trầm mình xuống như đứng tấn, hai cánh trễ xuống rung rung, đầu ngửa ra, mỏ chĩa lên cao, hai chân choãi ra trong thế đứng vững chắc. Sau tiếng hót to dần, mạnh mẽ, con chim trở lại tư thế đứng thẳng nhưng chân vẫn hơi choãi ra và sẵn sàng cho một cuộc chiến đấu nảy lửa.

Cả ba tiếng hót trên đều gắn liền với hoạ mi suốt cả cuộc đời, riêng tiếng hót giã từ thì chỉ cất lên một lần duy nhất, trước khi từ giã cõi đời. Khi con chim cảm nhận được sức khoẻ của nó đã tàn tạ, cái chết đã kề bên, nó lên tiếng hót chào tất cả, chào con suối róc rách ngày đêm, chào thung lũng xanh mướt đã nuôi nấng nó, chào những người bạn và chào cả những đối thủ mà nó đã từng trải qua những cuộc chiến chí tử. Tiếng hót nhẹ, yếu ớt, buồn bã giống như “Thôi chào tất cả nhé, tôi đi đây, hãy bỏ quá cho tôi những gì không phải…”. Lạ kỳ thay, tất cả các con chim hoạ mi trong vùng (hay nuôi trong nhà trong các lồng khác nhau) khi nghe được tiếng hót ấy đều lên tiếng đáp lời! Tiếng đáp cũng nhẹ nhàng, thống thiết, khác hẳn với những gọng hót khác, giống như là “Thôi bác yên tâm mà đi, chúng tôi đều yêu quý bác…”.